آرش برهانی، نویسنده و فیلمنامهنویس، در بیستوهفتمین گردهمی «طنزینما» که روز یکشنبه ۲۲ شهریور در سالن صفارزاده حوزه هنری برگزار شد، با تمرکز بر مبانی عملی و ساختاری فیلمنامهنویسی کمدی، به واکاوی ضرورتهای فنی در نگارش طرح پرداخت و آن را ویترین اصلی معرفی یک نویسنده به جامعه تهیهکنندگان دانست.
آرش برهانی در ابتدای سخنان خود با بیان اینکه نوشتن طرح، سنگبنای موفقیت یک نویسنده است، اظهار کرد: هر جا نویسنده قدم بگذارد، نخستین چیزی که از او طلب میشود، طرح است و هیچ تهیهکنندهای در فضای حرفهای کنونی، وقت خود را صرف مطالعه فیلمنامههای بیستصفحهای در مرحله اولیه نمیکند.
او با تاکید بر اینکه برای بهدستآوردن خروجی استاندارد، نویسنده باید طرح خود را به حداکثر سه صفحه و ترجیحا یک صفحه خلاصه کند، افزود: نوشتن طرح باید بهصورت کاملا خطی و فارغ از پیچیدگیهای فرمی یا سکانسبندیهای زودهنگام باشد تا اصل مطلب و ساختار داستانی به شکلی جذاب نمایان شود.
این فیلمنامهنویس در ادامه با نقد برخی تعاریف رایج در فضای آموزشی سینمای ایران، به بررسی مفهوم قهرمان و ضدقهرمان پرداخت و با بیان اینکه این مفاهیم اغلب دچار سوءتفاهمهای ترجمهای شدهاند، توضیح داد: قهرمان درام کسی است که برای دستیابی به یک هدف مشخص در طول فیلم تلاش میکند و ضدقهرمان نیز، نه لزوما فردی شرور، بلکه هر عاملی است که در برابر رسیدن قهرمان به آن هدف ایستادگی میکند.
برهانی تاکید کرد: در نگارش طرح، نویسنده موظف است در همان جملات نخست، شخصیت اصلی خود را معرفی کند تا خواننده بدون درگیری با حواشی، وارد جهان داستان شود.
او همچنین با تشریح ساختار کلاسیک درام، به اهمیت وضعیت اولیه در شروع داستان اشاره کرد و با بیان اینکه هر وضعیت پایداری در زندگی قهرمان، با یک حادثه محرک یا بمب دراماتیک به هم میریزد، گفت: نویسنده باید دقیقا بداند چه چیزی وضعیت متعادل قهرمان را به آشوب کشیده است.
این نویسنده با استناد به ساختار سهپردهای، افزود: در فیلمهای ۹۰ دقیقهای، نویسنده باید در دقیقه ۳۰ انتظار وقوع یک نقطه عطف اساسی را داشته باشد؛ نقطهای که قهرمان را از وضعیت اولیه خارج کرده و وارد مسیر بیبازگشت مبارزه میکند تا درنهایت به نقطه میانی و سپس نقطه عطف دوم برسد.
برهانی در ادامه پرده دوم فیلمنامه را عرصه اصلی کشمکش و چالش دانست و با بیان اینکه جذابیت طرح از دل همین موانع زاده میشود، تصریح کرد: قهرمان داستان در مسیر دستیابی به هدف، با موانع بیرونی و درونی متعددی روبهرو میشود؛ موانعی که حتی میتواند وضعیت جامعه یا ترسهای شخصی خود قهرمان باشد.
او در پایان یادآور شد: اهمیت یک طرح موفق در این است که نویسنده بتواند قهرمان را در بزنگاههای دشوار انتخاب مثلاً میان اصول اخلاقی شخصی و حفظ منافع قرار دهد، چراکه همین تصمیمات در نقاط عطف فیلمنامه است که وزن و ارزش اثر را تعیین میکند و ساختار استاندارد داستان را شکل میدهد.
نظر شما